از آزادی بیان تا جنگ روایتها؛ نقش پلتفرم ماسک در ترویج شایعات ضد ایران
شبکه اجتماعی ایکس، همزمان با حذف تیک آبی چند تن از مسئولان ایرانی این امکان را در اختیار حسابهای جعلی قرار داده است تا با اسم و عکس این مقامات، محتوای جعلی منتشر کنند؛ نمونه دیگری از جنگ ترکیبی علیه ایران.
شبکه اجتماعی ایکس -توییتر سابق- سالها یکی از بسترهای اطلاعرسانی رسمی، سیاسی و رسانهای در جهان بود و تیک آبی در این پلتفرم بهعنوان نشان تأیید هویت، ابزاری برای تمایز حسابهای واقعی از جعلی بود که کاربران با اتکا به آن اعتبار یک منبع را میسنجیدند.
اما با تغییر سیاستهای احراز هویت و تبدیل تیک آبی به یک قابلیت پولی در قالب اشتراک پریمیوم، کارکرد این نشان عملاً دگرگون شد. اکنون یک کاربر میتواند صرفاً با پرداخت هزینه، نشان تأیید دریافت کند؛ بدون آنکه الزاماً هویت عمومی، جایگاه رسمی یا حتی شخصیت حقیقی مشخصی داشته باشد.
این موضوع، آنجا بحرانی میشود که حسابهای جعلی به اسم افراد شناختهشده مانند مقامات کشورها ساخته شده و در سایه سیاسیکاری این پلتفرم، نه تنها برخوردی با آن صورت نمیگیرد بلکه با دادن تیک آبی به آنها، زمینه را برای انتشار گسترده محتوای جعلی فراهم میشود.
ساز و کاری که در روزهای اخیر به یک ابزار سیاسی برای انتشار محتوای جعلی منتسب به مقامات ایرانی تبدیل شده است. در حالیکه بهنظر میرسد این پلتفرم متعلق به ایلان ماسک، تیک آبی صفحات رسمی چندتن از مسئولان ایرانی از جمله «علی لاریجانی» و «عباس عراقچی» را حذف کرده است، همزمان حسابهای جعلی به اسم آنها تیک آبی گرفته است.سمت راست: حساب واقعیسمت چپ: حساب جعلی این حسابهای جعلی با اینکه آیدی متفاوتی دارند، اما همان نام فارسی و انگلیسی و تصویر پروفایل حسابهای رسمی را دارند و بهواسطه دریافت تیک آبی، عملا باعث گمراهی کاربران درباره اکانت رسمی مقامات ایرانی شدهاند. موضوعی که پلتفرم ایکس هیچ اقدامی برای مقابله با آن انجام نداده است.
ایکس مکانی برای جولان محتواهای جعلی
نیوزگارد -سازمان ارزیابی اعتبار رسانهها- در چند گزارش تحلیلی پس از تغییر سیاستهای تأیید هویت در ایکس اعلام کرد که بخش قابل توجهی از محتوای نادرست و گمراهکننده درباره بحرانهای بینالمللی توسط حسابهای دارای تیک آبی منتشر شده است.
در اکتبر ۲۰۲۳ و همزمان با آغاز جنگ حماس و اسرائیل، نیوزگارد مطالعهای منتشر کرد که نشان میداد: از میان پستهای حاوی اطلاعات نادرست درباره این جنگ درصد بالایی از تعاملات (لایک، بازنشر و بازدید) مربوط به حسابهای دارای تیک آبی بوده است؛ این حسابها به دلیل برخورداری از امتیاز الگوریتمی و دیدهشدن بیشتر، نقش مهمی در وایرال شدن روایتهای جعلی داشتهاند.